موقعیت:

وقتی دعوت‌نامۀ مراسم افتتاحیۀ «سرود اطفال افغانستان» را پذیرفتم، تنها چیزی که انتظارش را نداشتم گریه کردن در مراسم بود، اما زمانی که روز پنج‌شنبۀ هفتۀ گذشته به این مراسم رفتم، دیدن آن چهره‌های معصوم و شنیدن و نواختن موزیک سرود ملی کشورمان، باعث شد که ناخودآگاه چشمانم پر از اشک شوند. من تنها مهمان این مراسم نبودم که اشک‌هایم درآمد؛ همان‌طور که به اطرافم نگاه می‌کردم، چندین نفر دیگر را هم دیدم که همزمان با نواختن سازها و نوای دلنشین موسیقی، گریه می‌کردند.

 

من شانس آوردم که توانستم به آن کنسرت فوق‌العاده بروم. شانس من، حضور یکی از دوستانم به عنوان استاد ویولن در «انیم» یا انستیتوت ملی موسیقی افغانستان بود. او چند روز پیش از من پرسید: «آیا می‌خواهی که در مراسم افتتاحیه شرکت کنی؟» خب طبیعتاً پاسخ من توأم با هیجان و خوشحالی بود: «البته که می‌خواهم بیایم!»

متأسفانه در افغانستان سرمایه‌گذاری زیادی روی کودکان صورت نمی‌گیرد. اما حالا قرار بود که یک سرود ویژه‌ای کودکان افغانستان، معرفی شود تا آن‌ها هر روز آن‌ سرود را در مکاتب خود، البته به شرطی که مکتب‌شان امکانات لازم را داشته باشند، بنوازند و بشنوند.

این یکی از بهترین اخباری بود که طی چند روز اخیر شنیده بودم و واقعاً به آن نیاز داشتم. خصوصاً بعد از تمام آن احساسات ناامید کننده‌ای که خبر سنگ‌سار شدن دختر ۱۹ ساله‌ای به نام رخشانه، در ولایت غور به من منتقل کرده بود.

در روز (پنج‌شنبه، ۱۴ عقرب) ساعت ۹:۳۰ صبح خودم را به لیسۀ امانی رساندم، جایی که قرار بود سرود کودکان افغانستان برای جمعیت حدود ۵۰۰ نفری، برای اولین بار، نمایش داده شود. در میان شرکت کنندگان مراسم مقامات دولتی، هنرمندان، نمایندگان مؤسسات غیردولتی، خبرنگاران، مردم عادی و صد البته کودکان نیز حضور داشتند.

سرود کودکان افغانستان، به سفارش مؤسسۀ بین‌المللی حمایت از اطفال و با تأیید وزارت معارف، توسط انستیتوت ملی موسیقی افغانستان نوشته شده و توسط تلویزیون طلوع ثبت و رکورد گردیده است. اشعار این سرود را داکتر سمیع حامد، شاعر نام‌آشنای این روزهای افغانستان سروده است.

مراسم با آیاتی چند از کلام خدا، و با قرائت بی‌نظیری از یک کودکی ده‌ـ‌یازده ساله به نام مهدی، آغاز شد. مهدی آن‌چنان خوب و عالی چند آیۀ از قرآن کریم را قرائت کرد که اکثر شرکت‌کنندگان تحت تأثیر صدای او قرار گرفتند.

سپس همۀ حضار به احترام سرود ملی افغانستان به پا برخاستند. موسیقی سرود ملی افغانستان را نوازنده‌های انستیتوت ملی موسیقی افغانستان، به‌صورت زنده اجرا کردند. اجرایی که شخصاً برای من و احتمالا برای بسیاری از حاضران در مراسم، یکی از بهترین اجراهایی بود که در تمام زندگی از سرود ملی دیده بودیم. وقتی به اطراف نگاه می‌کردم، به خوبی مشخص بود که اکثر حاضران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

بعد از آن، دانش‌آموزان انستیتوت ملی موسیقی چند آهنگ قدیم و سنتی افغانی نواختند. در این قسمت، بهترین نکته برای من این بود که دختران و پسران جوانی را می‌دیدم که کنار یک‌دیگر نشسته‌اند، موسیقی می‌نوازند، و باهم می‌خوانند. آن‌هم به صورت کاملا حرفه‌ای.

شدفاثئ

دانش‌آموزان انستیتوت ملی موسیقی در حال اجرای سرود در لیسۀ امانی کابل. عکس از یوسف آزرم.

تنها دو روز قبل از اجرای این کنسرت، روزنامۀ نیویارک تایمز، مقاله‌ای منتشر کرده و در آن از شرایط ناامیدکنندۀ امروز افغانستان نوشته بود. مقاله‌ای که تا حد بسیار زیادی، خلاف واقعیت امروز افغانستان بود.

به طور مثال در این مقاله آمده است: «موسیقی در افغانستان متوقف شده است. خب، نه همۀ موسیقی‌ها، اما بیشتر آن‌هایی که توسط کمک‌های خارجی حمایت شده بودند. آخرین اجرایی که توسط انستیتوت فرهنگی فرانسه حمایت شده بود، که در گذشته مرکز اصلی کنسرت‌های موسیقی کلاسیک افغانی بود، توسط یک مهاجم انتحاری مورد حمله قرار گرفت. در میان زخمی‌های این حمله، رییس انستیتوت ملی موسیقی افغانستان، احمد سرمست، که انستیتوت موسیقی او امیدی برای جوانان فقیر، اما بااستعداد در عرصۀ موسیقی بود، حضور داشت. او تقریباً قدرت شنوایی خود را در این حمله از دست داد.» در این‌جا بیشتر بخوانید.

جالب این‌جاست که آن موسیقی زیبایی که ما آن روز در مراسم افتتاحیه سرود اطفال شنیدیم، جزئی از همان موسیقی‌هایی است که توسط کمک‌های خارجی حمایت شده بودند.

یکی دیگر از نکات منحصر به فرد آن روز دانستن این واقعیت بود که رهبر ارکستر سرود اطفال افغانستان، دختر جوانی به نام نگینه خپلواک است. او نه تنها اولین زنی بود که در تاریخ افغانستان رهبر ارکستر شده بود، بلکه اولین زنی‌ است که در منطقه رهبری یک ارکستر را بر عهده دارد. با در نظر داشت این واقعیت که حتا در غرب هم تعداد زنانی که رهبری یک ارکستر را بر عهده داشته باشند کم است، این پیشرفت برای موسیقی افغانستان ستودنی‌ است.

و این همه به خاطر زحمات خستگی ناپذیر و قابل قدر داکتر سرمست، رییس انستیتوت ملی موسیقی، و البته شجاعت و استعداد بی‌نظیر نگینه است. او که اصالتاً اهل کنر، یکی از محافظه‌کارترین ولایات افغانستان است، زندگی سختی را پشت سر گذاشته، تا این‌که با بورسیۀ تحصیلی انستیتوت ملی موسیقی به کابل می‌آید و موسیقی می‌خواند.

در هنگام اجرای کنسرت، یک انجینیر جوان در کنار من نشسته بود. او می‌گفت که در کنسرت‌های انستیتوت ملی موسیقی چندین بار شرکت کرده است و مطمئن بود که هر بار که می‌شنود، کیفیت کار آن‌ها بهتر و بهتر از دفعه قبل شده است. فکر می‌کنم حق با او بود. شاگردان انستیتوت نه تنها آلات موسیقی افغانی مثل رباب، تمبور، و سه‌تار را به زیبایی می‌نواختند، بلکه آلات موسیقی غربی مثل ترومپت، ویلون سل، ویلون، و پیانو را نیز به صورت حرفه‌ای می‌نواختند.

بعد از اجرای موسیقی توسط ارکستر انستیوت ملی موسیقی، تعدادی از مقامات دولتی و هنرمندان حاضر در مراسم سخنرانی کردند، و سپس خانم رولا غنی، بانوی اول افغانستان، موزیک ویدیوی سرود اطفال افغانستان را برای اولین بار اجرا کرد.

بعد از اتمام مراسم، اکثر حاضران سعی می‌کردند که با هنرمندان محبوب مانند فرهاد دریا، و نوازندگان انستیوت موسیقی عکس‌های سلفی بگیرند.

(۲۳۸)

زیبایی و شوق امید به آینده در سرود ملی کودکان افغانستان موج می‌زند

درباره نویسنده
- I am a citizen journalist based in Kabul